Rado Ramaherison : “Toy ny fahaizana mihira, mila talenta ny fiantsana tononkalo”

Manomboka miroborobo fatratra ankehitriny ny hetsika hoenti-miantsa tononkalo. Mahasarika talenta vao eo amin’ny tontolon’ny soratra rahateo izy io. Samy manao izay hampiavaka ny azy ny mpikarakara sy ny mpiantsa tsirairay. Milaza ny heviny i Rado Ramaherison, mpanoratra.

Gazety Taratra (*): Miro­borobo fatratra ny fiantsana tononkalo ankehitriny. Mora hatao ve izy io sa afaka mi­antsa avokoa ny olon-drehetra?

Rado Ramaherison (-): Tsorina tsy am-pisalasalana fa mora am-pitenenana ny hoe tononina am-bava ny tononkalo. Raha ny marina, noho izy zavakanto, araka ny famaritan’ ny Rakibolana malagasy: “asa soratra misy sa­rinteny sy aingam-panahy, vita amin’ny teny mirindra…”, dia mila talenta, toy ny amin’ny fahaizana mihira ihany koa, ny fiantsana to­nonkalo. Mila iainana sy ome­na aina ny fi­antsana to­nonkalo mba hivoahan’ilay fa­nahy ve­lona sy ma­melona ao anatiny. Efa raikitra anarana “tononkalo” moa re­he­fa asa soratra, mi­ady rima na tsia, fa mba tsara ihany ny mamerina eto fa ny “kalo dia hira fanao raha malahelohelo, mahatsiaro ny ela sy mitantara ny lasa”, raha ny famaritan’ny Rakibo­lana malagasy azy.
Tsy vakiteny, araka izany, ny fiantsana tononkalo. “Na toy inona na toy inona fiezinezin’ny talentan’ny poeta dia ta­pany ihany; ny talentan’ny mpa­maky (ilay mpiantsa no ambarany eto) no manovona azy ho erany”, hoy i Randja Zanamihoatra, manamafy izany.

* Efa ao amin’ilay mpanoratra ny aingam-panahy sy ny antony nanoratany ilay tononkalo. Ka maninona raha izy ihany no mian­tsa ny sanganasany?
– Tsy voatery! Misy, ohatra, mpamoron-kira fa mety tsy ho izy no mihira ilay hira fa omeny olon-kafa, satria, fantany fa iny olona omeny ny sanganasany iny no afaka ma­moaka tsara sy mampita ny tiana ho lazaina anaty tononkira. Ao amin’ilay olona ny fa­nahy hoenti-mamoaka izany. Mety ho an’ireo pôeta sy mpanoratra tsy manan-talenta amin’ ny fiantsana ihany koa izay mba ho fitandroana ny fanahin’ilay asa soratra sy mba hampivoaka tsara ilay sary mila hateraka ao an-tsain’ny mpihaino.
… Raha vao miandoha mamaky teny ny zaza. Tonon­kalo no anazarana azy ireny. Izany hoe, any dia efa tokony ho hita manangasanga ny ta­lenta amin’ny famakiana to­nonkalo.

Nitafa: HaRy Razafindrakoto