“Nanaitra ny sain’ny maro ny hoe 60 tapitrisa Ar ny anto-bola amin’ny fifidianana loholona. Folo taona lasa, 450 000 Ar izany; tamin’ny 2020, 15 tapitrisa Ar; izao, miakatra ho 60 tapitrisa Ar.” Io ny fanehoan-kevitry ny mpitondra tenin’ny firaisamonina sivily Safidy, Razanamahefa Désirée Marie Stella, teny Ambatonakanga, omaly, momba ny fampiakarana ny anto-bolan’ny firotsahan-kofidina loholona. Teo aloha, nambaran-dry zareo hoe fanilihana ny tanora sy ny vehivavy ny fampiakarana anto-bola amin’ny fifidianana. Amin’izao, fanilihana olona amin’ny ankapobeny. Sokajin’ olona toy inona no tiana hirotsaka loholona eto Madagasikara? Tsy misy antoko politika manana izany. Tsy tokony hohadinoina fa enina ny fari-pifidianana. Raha te handrotsaka kandidà amin’ireo Faritany enina ny antoko iray, mila manana 360 tapitrisa Ar. Iza amin’izany no tiana hirotsaka ho loholona? Tokony hisy fanazavana fanampiny: inona no anton’izay? Voatohintohina ny demokrasia vao nankalazaina tamin’ny 15 septambra.
Manaitra ny besinimaro koa ny hoe: inona no ampiasana ny anto-bola? Raha mahazo vato 10% ny kandidà, haverina aminy ny anto-bola; raha latsaky ny 10% izany, lasa volam-panjakana. Faharoa, rehefa mikarakara fifidianana ny Ceni: tsy miankina amin’ny vola arotsaky ny kandidà, fa efa manana tetibola nofidina miaraka amin’ny lalàna mifehy ny tetibola. Tsy misy ifandrasainy amin’ny anto-bolan’ny kandidà ny vola ampiasaina amin’ny fikarakarana fifidianana. Efa tafiditra ao anatin’ny kitapom-bolam-panjakana ny anto-bolan’ny kandidà. Ny lalàna mifehy ny tetibola manaraka no mamoaka izay hampiasana azy.
R. Nd.
French